Đứng trước kệ hàng với hai gói trông gần giống nhau, phần lớn người mua chọn theo giá ghi trên nhãn. Nhưng giá đó gắn với một khối lượng cụ thể, và hai gói có thể chênh nhau gấp đôi khi quy về cùng đơn vị. Với bếp chay thì còn một lớp nữa: nhiều nguyên liệu nở ra khi ngâm, nên giá theo khối lượng khô không phải giá thật. Ba phép tính đơn giản trong bài này giải quyết gần hết chuyện đó.
Quy về cùng đơn vị
Luôn tính giá theo kilogam hoặc theo lít. Phép tính thứ nhất.
Nhiều siêu thị đã ghi sẵn giá theo kilogam trên kệ. In nhỏ, đáng tìm.
Nếu không có thì chia giá cho khối lượng tịnh. Dùng máy tính trên điện thoại.
Khối lượng tịnh in nhỏ ở góc bao bì. Con số thật.
Bao bì lớn không nói gì về khối lượng bên trong. Rất hay bị dẫn đi.
Với hàng đóng hộp thì dùng khối lượng ráo nước. Không dùng khối lượng tịnh.
Một hộp đậu bốn trăm gam có thể chỉ còn hai trăm bốn mươi gam đậu. Chênh lệch lớn.
Với chất lỏng thì tính theo lít. Sữa, dầu, nước tương.
Với sữa thì tính thêm theo lượng đạm. Với người ăn chay thì đó mới là thứ bạn mua.
Gói lớn thường rẻ hơn theo đơn vị. Nhưng không phải luôn.
Có trường hợp gói lớn đắt hơn theo đơn vị. Kiểm chứ đừng giả định.
Ghi lại giá đơn vị của những thứ mua thường xuyên. Để nhận ra khi giá tăng.
Giá theo đơn vị là phép so duy nhất công bằng và nó mất mười giây để tính. Mọi cách trình bày khác trên bao bì đều có thể được chọn theo hướng có lợi cho người bán.
Với hàng đóng hộp thì khối lượng ráo nước là con số phải dùng. Rất nhiều người so giá hộp đậu theo khối lượng tịnh và kết luận sai hoàn toàn.
Hàng nở ra thì tính khác
Đậu khô nở gấp hai tới ba lần. Phép tính thứ hai.
Nên giá thật của đậu khô thấp hơn nhiều so với cảm giác. So với đậu hộp.
Đậu hộp đắt hơn đậu khô nhiều lần sau khi quy về cùng lượng. Con số đáng biết.
Nấm khô nở gấp ba tới bốn lần. Cũng vậy.
Nấm đông cô khô đắt theo gam mà rẻ theo bữa. Vì dùng rất ít.
Đạm đậu nành khô nở gấp hai ba lần. Rẻ nhất trong nhóm đạm.
Đậu hũ ky nở nhiều. Cũng rẻ hơn cảm giác.
Măng khô nở gấp ba bốn lần. Rất kinh tế.
Gạo nở gấp hai lần rưỡi. Ai cũng biết.
Tính giá theo khối lượng sau khi ngâm hoặc nấu. Đó là giá thật.
Tính theo phần ăn thì càng rõ. Đơn vị dễ hình dung nhất.
Ghi tỷ lệ nở của những thứ hay dùng. Một lần rồi nhớ.
Nhóm hàng khô nở ra là nhóm mà giá trên nhãn gây hiểu lầm nhiều nhất. Nấm đông cô trông đắt kinh khủng nhưng tính theo bữa thì nó là gia vị rẻ nhất trong bếp.
Đây cũng là lý do bếp chay không đắt như nhiều người nghĩ. Đậu, đậu hũ ky và đạm đậu nành khô đều nở nhiều, và chúng chính là nguồn đạm chính.
Đọc khuyến mãi
Mua hai tặng một chỉ rẻ nếu bạn dùng hết. Phép tính thứ ba.
Hàng hỏng nhanh thì khuyến mãi thường thành lãng phí. Rau, đậu hũ, sữa.
Hàng bền thì khuyến mãi đáng. Gạo, đậu, gia vị.
Giảm giá phần trăm thì tính lại giá đơn vị. Có khi vẫn đắt hơn nhãn khác.
So với giá thường của cùng thứ đó. Nhiều nơi tăng giá rồi giảm.
Ghi lại giá thường để nhận ra. Danh sách giá.
Hàng gần hết hạn giảm sâu. Chỉ mua nếu dùng ngay.
Hoặc nếu trữ đông được. Bánh mì chẳng hạn.
Combo nhiều món thường có món bạn không cần. Tính giá từng món.
Thẻ thành viên tích điểm thì tính giá trị thật. Thường nhỏ.
Khuyến mãi ở cuối kệ thường không phải hàng giảm giá. Chỉ là chỗ dễ nhìn.
Đi mua theo danh sách thì miễn nhiễm với phần lớn khuyến mãi. Cách tốt nhất.
Câu hỏi đúng trước mọi khuyến mãi là mình có mua thứ này nếu không giảm giá không. Trả lời không thì đó không phải tiết kiệm mà là tiêu thêm.
Với nhóm hàng hỏng nhanh thì gần như mọi khuyến mãi mua nhiều đều là bẫy. Khoản giảm nhỏ hơn nhiều so với phần bạn sẽ phải bỏ.
Mẹo bao bì hay gặp
Bao bì cao và hẹp trông nhiều hơn thực tế. Hiệu ứng thị giác.
Đáy hộp lõm lên làm giảm thể tích. Rất phổ biến.
Gói phồng khí trông đầy. Khối lượng tịnh mới thật.
Giảm khối lượng mà giữ giá và giữ bao bì. Cách tăng giá âm thầm.
Kiểm khối lượng tịnh của thứ mua quen. Có thể đã giảm.
Chữ mới và cải tiến thường đi kèm đổi công thức. Và đổi khối lượng.
Hình minh hoạ trên bao gợi ý nhiều hơn thực tế. Có dòng chữ nhỏ ghi rõ.
Phần trăm in to có thể nói về thành phần rất nhỏ. Đọc kỹ nó nói về gì.
Chữ cỡ lớn và chữ cỡ tiết kiệm thì phải tính lại. Không phải luôn rẻ hơn.
Vị trí trên kệ ngang tầm mắt là vị trí trả tiền. Hàng rẻ thường ở tầng thấp.
Cúi xuống nhìn tầng dưới. Thường có lựa chọn rẻ hơn.
Hàng nhãn riêng của siêu thị thường rẻ hơn đáng kể. Chất lượng tuỳ loại.
Việc giảm khối lượng mà giữ nguyên giá và bao bì là cách tăng giá mà rất ít người nhận ra. Ghi lại khối lượng tịnh của những thứ mua quen là cách duy nhất phát hiện.
Cúi xuống nhìn tầng kệ thấp là mẹo đơn giản nhất và hiệu quả bất ngờ. Tầng ngang tầm mắt là chỗ đắt nhất trong siêu thị.
Lập bảng giá của riêng mình
Ghi giá đơn vị của hai mươi thứ mua thường xuyên. Một lần.
Ghi kèm nơi mua. Chợ, siêu thị hay online.
Cập nhật ba tháng một lần. Không cần thường xuyên hơn.
Bảng đó cho biết ngay khi có gì tăng giá. Giá trị chính.
Nó cũng cho biết nơi nào rẻ hơn cho từng nhóm. Chia lịch mua theo đó.
Nó giúp nhận ra khuyến mãi thật. So với giá thường đã ghi.
Nó giúp lập ngân sách bếp. Biết mỗi tháng chi bao nhiêu.
Ghi trên điện thoại là tiện nhất. Mở ra khi ở chợ.
Chia theo nhóm hàng. Dễ tra.
Thêm cột ghi chú về chất lượng. Nhãn nào tốt.
Chia sẻ với người cùng đi chợ trong nhà. Ai mua cũng dùng được.
Bảng này mất một buổi lập và dùng được nhiều năm. Đáng làm.
Bảng giá của riêng mình là công cụ duy nhất cho phép nhận ra giá đã tăng. Trí nhớ về giá rất kém, và người bán biết điều đó.
Bắt đầu bằng mười thứ mua nhiều nhất. Mười dòng đầu đã phủ phần lớn tiền chợ hằng tháng của bạn, và thêm dần thì bảng tự đầy lên.
