Người mới bắt đầu nấu chay hay có cảm giác phải sắm cả một bếp mới. Thực tế thì không. Toàn bộ các món được nói tới trên trang này — từ pate nấm, sữa hạt, nhân kho, đồ chua cho tới bún nước — đều nấu được bằng khoảng mười dụng cụ. Bài này liệt kê mười thứ đó theo thứ tự nên mua, để ai đang dựng bếp từ đầu biết bắt đầu ở đâu và ai đã có bếp biết mình còn thiếu gì.
Năm thứ đầu tiên
Một con dao đa dụng cỡ hai mươi centimet. Thứ thứ nhất.
Một cái thớt rộng. Thứ thứ hai.
Hai thứ đó dùng nhiều nhất nên mua trước. Ưu tiên rõ.
Một chảo rộng hai mươi tám centimet. Thứ thứ ba.
Chảo gang hoặc inox đáy dày. Cho việc xào cạn.
Một nồi cỡ hai lít có vung. Thứ thứ tư.
Dùng cho kho, nấu canh và nấu sốt. Đa dụng.
Một rổ và một rây lọc. Thứ thứ năm.
Rửa rau, làm ráo và lọc nước dùng. Ba việc.
Năm thứ đó đã nấu được cơm, canh, món kho và món xào. Bữa chay đầy đủ.
Chi phí ban đầu rất thấp. Nếu chọn loại vừa tiền.
Mua loại vừa tiền trước, nâng cấp sau khi biết mình nấu gì nhiều. Hợp lý.
Năm thứ này là nền của mọi bếp, không riêng bếp chay. Ai chuyển sang nấu chay thì phần lớn đã có sẵn chúng.
Nếu trong năm thứ này có một thứ đáng nâng cấp thì đó là con dao. Bếp chay cắt thái nhiều, nên chênh lệch giữa dao tốt và dao thường cảm nhận được mỗi ngày.
Năm thứ tiếp theo
Một cối tiêu. Thứ thứ sáu.
Rẻ nhất trong danh sách mà tạo khác biệt rõ nhất. Nhắc lại.
Một xửng hấp. Thứ thứ bảy.
Hấp chả chay, hấp bánh, hấp đậu hũ. Bếp chay dùng nhiều.
Một máy xay cầm tay. Thứ thứ tám.
Xay sốt, cứu sốt tách, làm mayonnaise chay. Ba việc.
Một túi vải lọc. Thứ thứ chín.
Mở ra cả nhóm việc tự làm sữa. Rất rẻ.
Một bộ hũ thủy tinh và khay đá. Thứ thứ mười.
Trữ hàng khô và trữ nước dùng thành viên. Hai việc.
Mười thứ đó phủ được mọi món trên trang này. Không thiếu gì.
Thêm nữa thì tiện hơn nhưng không mở ra món mới. Đáng nhớ.
Năm thứ sau là nhóm riêng của bếp chay và cũng là nhóm hay thiếu nhất. Xửng hấp, túi lọc và khay đá không có trong danh sách bếp thông thường nhưng bếp chay dùng gần như hằng tuần.
Cả năm thứ này cộng lại vẫn rẻ hơn một thiết bị điện. Đó là lý do nên mua đủ chúng trước khi nghĩ tới nồi áp suất hay nồi chiên không khí.
Thứ tự mua khi dựng từ đầu
Mua theo món bạn sẽ nấu tuần này. Không mua theo danh sách.
Tuần đầu chỉ cần dao, thớt, nồi và chảo. Nấu cơm canh món kho.
Tuần thứ hai thêm rổ rây và cối tiêu. Nấu ngon hơn.
Khi bắt đầu làm pate thì mua máy xay. Đúng lúc.
Khi bắt đầu làm sữa hạt thì mua túi lọc. Cũng vậy.
Khi bắt đầu làm chả chay thì mua xửng hấp. Cũng vậy.
Mua đúng lúc cần thì không có thứ nào nằm im. Nguyên tắc.
Mua trước theo danh sách thì một nửa sẽ nằm im. Thực tế phổ biến.
Mượn hoặc dùng tạm trước khi mua. Nồi cơm điện hấp được, khăn xô lọc được.
Nếu dùng tạm mà thấy lích kích hằng tuần thì mua. Tiêu chí.
Chia việc mua ra nhiều tháng. Ngân sách nhẹ hơn.
Và bạn hiểu rõ hơn mình cần gì. Lợi ích thật.
Mua theo món sắp nấu là cách dựng bếp hiệu quả nhất. Mỗi dụng cụ về nhà đều có việc ngay, nên không có thứ nào thành đồ trang trí.
Sau sáu tháng thì bạn có đúng bộ dụng cụ phù hợp cách nấu của mình. Nó có thể khác danh sách trong bài này, và như vậy mới đúng.
Những thứ không cần mua
Bộ dao mười con. Ba con là đủ.
Bộ nồi nhiều cỡ. Bốn cái là đủ.
Dụng cụ tỉa rau củ. Dùng một lần rồi thôi.
Máy ép chậm. Không phải nền của bếp chay.
Dụng cụ chuyên cho một món duy nhất. Nằm im.
Bộ gia vị nhiều lọ. Phần lớn không dùng.
Hộp nhựa nhiều cỡ khác nhau. Cùng cỡ mới xếp được.
Thớt thuỷ tinh. Làm hỏng dao.
Dụng cụ mài dao kéo rãnh. Bào mòn lưỡi.
Chảo chống dính đắt tiền. Nó vẫn là đồ tiêu hao.
Máy làm sữa chua riêng. Nồi cơm điện làm được.
Thiết bị mua vì mong đổi thói quen. Không hiệu quả.
Danh sách không cần mua này dài hơn danh sách nên mua, và đó không phải ngẫu nhiên. Phần lớn tiền chi cho dụng cụ bếp đi vào nhóm dùng vài lần rồi cất.
Nguyên tắc chung là tránh dụng cụ chỉ làm được một việc. Trừ khi việc đó bạn làm hằng tuần, còn lại thì thứ đa dụng luôn hợp lý hơn.
Giữ bếp gọn
Bếp gọn thì nấu nhanh hơn. Không phải tìm.
Để dụng cụ dùng hằng ngày trong tầm tay. Dao, thìa, thớt.
Cất dụng cụ dùng hằng tháng vào tủ. Không chiếm mặt bàn.
Mặt bàn trống thì nấu dễ hơn nhiều. Yếu tố ít ai nghĩ tới.
Treo dụng cụ hay dùng lên giá. Lấy nhanh.
Giá nam châm cho dao. An toàn và giữ lưỡi.
Mỗi thứ có một chỗ cố định. Trả về đúng chỗ.
Rà soát mỗi sáu tháng. Bỏ thứ không dùng.
Thứ không dùng trong một năm thì cho đi. Nó chiếm chỗ.
Đừng giữ vì đã mua. Tiền đã tiêu rồi.
Thêm một thứ thì bỏ một thứ. Giữ cân bằng.
Bếp gọn là bếp được dùng thường xuyên. Quan hệ hai chiều.
Mặt bàn trống là điều kiện quan trọng nhất cho một bếp dễ nấu. Bếp chay cần chỗ để bày rau củ thái sẵn, nên mọi thiết bị đặt trên bàn đều đang lấy đi thứ bạn cần nhất.
Mười dụng cụ, hai mươi nguyên liệu khô và một bếp gọn là đủ để nấu mọi thứ trên trang này. Không cần nhiều hơn, và nhiều hơn thường làm việc nấu khó hơn chứ không dễ hơn.
