Lý do phổ biến nhất khiến người ta bỏ ăn chay không phải là thiếu chất mà là không có thời gian nấu. Bếp chay tốn công hơn bếp mặn ở chỗ nguyên liệu cần sơ chế nhiều bước — ép đậu hũ, ngâm đậu, ngâm nấm, xào cạn — và những bước đó không làm vội được vào bảy giờ tối. Nấu sẵn giải quyết đúng chỗ đó. Nhưng nấu sẵn cả bữa thì đến ngày thứ ba là ngán, nên cách hiệu quả hơn là nấu sẵn theo mô-đun.
Nấu sẵn theo mô-đun
Nấu sẵn cả hộp cơm thì ngày thứ ba là ngán. Vấn đề thật.
Nấu sẵn theo mô-đun thì mỗi bữa ghép khác nhau. Giải pháp.
Mô-đun thứ nhất là nguồn đạm đã chế biến. Đậu luộc, đậu hũ kho, nấm xào.
Mô-đun thứ hai là nền tinh bột. Cơm, bún, bánh mì.
Mô-đun thứ ba là rau. Nấu tươi hoặc chuẩn bị sẵn.
Mô-đun thứ tư là sốt hoặc nước chấm. Trữ được lâu.
Ghép bốn mô-đun theo cách khác nhau mỗi ngày. Ăn không chán.
Đậu luộc hôm nay vào cơm, mai vào salad, kia vào súp. Cùng một thứ, ba món.
Nấm xào hôm nay ăn với bún, mai kẹp bánh mì. Cũng vậy.
Sốt đổi thì cảm giác món đổi hẳn. Mẹo quan trọng.
Có ba loại sốt thì ba lần ghép ra ba món khác nhau. Rẻ và hiệu quả.
Chuẩn bị mô-đun mất ít thời gian hơn nấu sẵn cả bữa. Vì không phải ráp.
Nấu sẵn theo mô-đun là điểm khác biệt lớn nhất giữa người duy trì được thói quen nấu sẵn và người bỏ sau hai tuần. Cùng lượng công nhưng không có cảm giác ăn lại đồ cũ.
Đổi sốt là cách rẻ nhất để đổi cảm giác món. Cùng một hộp đậu hũ kho, chan sốt me thì ra món khác hẳn so với chan nước tương gừng.
Món nấu sẵn được
Nhân kho để ba ngày và ngày thứ hai ngon hơn ngày đầu. Ngấm thêm.
Đậu luộc để bốn ngày trong tủ lạnh. Hoặc trữ đông.
Nấm xào cạn để ba ngày. Hâm chảo khô.
Ruốc nấm và nhân khô để một tuần. Bền nhất.
Pate để năm ngày. Phủ dầu lên mặt.
Đồ chua ngâm để một tuần và càng ngâm càng đậm. Nhóm tốt nhất.
Nước dùng để ba ngày hoặc trữ đông. Rất tiện.
Sốt me và tương ớt để hai tuần. Bền.
Viên xíu mại chay đã chín để ba ngày. Hoặc trữ đông.
Cà ri và món hầm để ba ngày. Ngon hơn sau một đêm.
Cơm nấu sẵn để hai ngày. Hâm với chút nước.
Đậu hũ chiên thì chỉ giòn trong ngày. Ngoại lệ trong nhóm.
Nhóm kho và hầm là nhóm nấu sẵn tốt nhất vì chúng thật sự ngon hơn sau một đêm. Gia vị ngấm sâu hơn và các vị hoà vào nhau.
Đồ chua là mô-đun đáng làm sẵn nhất. Một hũ mất hai mươi phút và nó cứu được cả tuần những bữa thiếu rau tươi.
Món phải nấu tươi
Món chiên giòn chỉ giòn hai mươi phút. Không nấu sẵn được.
Rau xào giữ màu xanh chỉ trong vài phút. Hâm lại là vàng.
Rau luộc để lâu thì mất màu và mất vitamin. Luộc khi ăn.
Salad và gỏi thì ra nước. Trộn khi ăn.
Bún và phở thì sợi nở ra. Chần khi ăn.
Đậu hũ non thì vỡ. Dùng tươi.
Món có rau thơm thì rau ỉu. Cho rau khi ăn.
Món có nước cốt dừa thì dễ tách khi hâm. Cho dừa khi hâm lại.
Bánh mì kẹp thì nhũn. Ráp khi ăn.
Món cần giòn nói chung đều phải làm tươi. Nguyên tắc.
Nhưng phần chuẩn bị của chúng thì làm sẵn được. Điểm quan trọng.
Ướp sẵn đậu hũ rồi chiên khi ăn. Ba phút.
Ranh giới đúng không phải giữa món nấu sẵn và món nấu tươi mà giữa phần chuẩn bị và phần hoàn thiện. Gần như mọi món đều có phần chuẩn bị làm sẵn được.
Rau rửa sẵn, đậu hũ ép sẵn và ướp sẵn, sốt pha sẵn. Ba việc đó làm trước thì bữa tối nấu tươi chỉ còn mất mười phút.
Một buổi cuối tuần làm gì
Đặt mục tiêu chín mươi phút. Không dài hơn.
Bắt đầu bằng việc ngâm đậu từ tối trước. Bước chuẩn bị.
Luộc nồi đậu trước tiên. Nó lâu nhất, làm việc khác trong lúc chờ.
Ninh nồi nước dùng cùng lúc. Hai bếp.
Trong lúc chờ thì ép đậu hũ. Không tốn thêm thời gian.
Ngâm nấm khô cùng lúc. Cũng vậy.
Ngâm hũ đồ chua. Hai mươi phút.
Kho nồi nhân đậu hũ sau khi đã ép. Hai mươi phút.
Xào cạn một mẻ nấm. Mười lăm phút.
Pha hai loại sốt. Mười phút.
Rửa và làm ráo rau thơm. Trong lúc chờ.
Chia hộp và ghi nhãn. Mười phút cuối.
Chìa khoá là làm song song chứ đừng làm tuần tự. Chín mươi phút chỉ đủ nếu nồi đậu và nồi nước dùng chạy trong lúc bạn làm việc khác.
Viết thứ tự ra giấy trước khi bắt đầu. Làm theo thứ tự đã viết thì không bị đứng chờ, còn ứng biến thì luôn mất thêm nửa tiếng.
Hộp, nhãn và hâm lại
Hộp thủy tinh tốt hơn hộp nhựa. Không ám mùi và hâm được.
Hộp cùng cỡ thì xếp gọn. Tiết kiệm chỗ.
Hộp trong suốt để nhìn thấy bên trong. Không quên.
Chia theo phần ăn một lần. Không phải hâm cả khối.
Ghi nhãn tên món và ngày nấu. Băng giấy và bút dạ.
Xếp hộp cũ ra trước. Vào trước ra trước.
Hâm nhân kho bằng chảo khô. Bay bớt nước, đậm hơn.
Hâm món nước bằng nồi lửa nhỏ. Không sôi mạnh.
Hâm cơm thì rưới chút nước rồi đậy vung. Hạt tơi lại.
Lò vi sóng tiện nhưng làm nhiều món dai. Dùng cho món nước thì được.
Chỉ hâm lại một lần. Hâm đi hâm lại thì cả chất lượng lẫn an toàn đều giảm.
Múc ra đúng lượng ăn rồi mới hâm. Phần còn lại giữ nguyên trong tủ.
Quy tắc chỉ hâm một lần là quy tắc an toàn quan trọng nhất của việc nấu sẵn. Mỗi lần đưa cả hộp ra rồi cất lại là một lần toàn bộ hộp đi qua vùng nhiệt nguy hiểm.
Vì vậy chia phần nhỏ từ đầu quan trọng hơn mọi kỹ thuật hâm. Chia đúng lượng một bữa thì không bao giờ phải đối diện với câu hỏi hâm lại lần nữa.
